Internal Family Systems

Internal Family Systems (IFS) is een methode die je helpt je binnenwereld te begrijpen en de pijn van je onbewust weggedrukte emoties en gevoelens te verwerken.

Wat zijn delen?

Misschien herken je deze situaties:

• Je maakt een kleine fout en meteen hoor je vanbinnen: “Zie je wel, dit had je moeten weten.” Je voelt schaamte of spanning, ook al is er niets ernstigs gebeurd.
• Je gaat eindelijk even zitten om te ontspannen. Na een paar minuten schuift er een onrustig stemmetje naar voren: “Je had eigenlijk nog iets moeten doen.” En ineens voelt ontspannen niet meer vanzelfsprekend.

In IFS werken we met verschillende kanten van jezelf, die we ‘delen’ noemen. Voor wie IFS nog nooit heeft ervaren, kan dat wat abstract klinken. Een deel is een innerlijke toestand met een eigen mix van gevoelens, gedachten, lichamelijke sensaties, impulsen en gedrag.

Delen staan niet los van elkaar; ze beïnvloeden elkaar voortdurend. Je kunt bijvoorbeeld in een doe-modus zitten terwijl je gespannen bent, of automatisch functioneren terwijl er onder de oppervlakte van alles speelt. Delen zijn constant in beweging en vaak tegelijk actief.

Je merkt dit niet alleen in je gedachten en emoties, maar ook in je lichaam: via spanning, onrust, vermoeidheid, je ademhaling of een gevoel in je buik of borst.

Hoe jouw binnenwereld zich vormt

Wanneer je manieren hebt aangeleerd om pijnlijke gevoelens te vermijden of te onderdrukken, dan zijn dat delen die een beschermende rol hebben gekregen. Ze zijn ontstaan om je te helpen omgaan met wat toen te groot of te pijnlijk was.

De gevoelens en herinneringen die je naar de achtergrond hebt geduwd, vormen je kwetsbare delen. Veel mensen slagen erin deze delen diep weg te stoppen in het onbewuste, vaak al op jonge leeftijd. Je kan daardoor al vroeg het gevoel hebben gekregen dat je een deel van je eigenheid bent kwijtgeraakt zoals je spontaniteit, daadkracht, autonomie of creativiteit.

Innerlijke dynamiek

Binnenin jou kan een dynamiek ontstaan waarin beschermende en kwetsbare delen elkaar beïnvloeden of zelfs botsen.

Stel je voor: je hebt jezelf de hele dag in bedwang gehouden met eten. Je bent trots. Maar ’s avonds, alleen op de bank, voelt een eenzaam deel zich zo leeg dat je ineens van alles gaat eten. Zodra dat gebeurt, overspoelt een kritisch deel je met schuldgevoelens. Dit kan zorgen voor innerlijke strijd en spanning.

De positieve intentie van delen

Vanuit IFS-perspectief hebben alle delen een positieve intentie, zelfs wanneer hun strategieën destructief lijken zoals eetbuien, overgeven, gokverslaving, overmatig gamen of koopdrang. Het doel is niet om je te saboteren, maar om je te beschermen tegen dieperliggende, pijnlijke gevoelens en overtuigingen zoals verdriet, boosheid, schaamte, waardeloosheid of het gevoel niet goed genoeg te zijn.

De innerlijke leider: Zelf

Het meest opmerkelijke aspect van IFS is de ontdekking van het 'Zelf', dat in iedereen aanwezig is. Het Zelf is jouw diepste en meest wijze kern. Zie het als jouw innerlijke leider, die je diep van binnen bent. Misschien ken je het gevoel dat je rustig blijft en overzicht houdt, ook als er chaos is. Dat is het Zelf in actie.

Wat gebeurt er in een sessie?

Het Zelf is altijd aanwezig, ook al voelt het soms alsof het verstopt zit achter je gedachten of emoties (je delen), die het van je overnemen. Het Zelf is kalm, nieuwsgierig en zorgzaam en kan met zachtheid kijken naar de verschillende delen in jezelf. 

Wat bijzonder is, is dat het Zelf contact kan maken met je delen, zonder oordeel naar ze kan luisteren en kan helpen. Dat is wat in een IFS-sessie plaatsvindt. In theorie komt dit vaag over, maar het wordt voor veel mensen pas begrijpelijk als je dit gaat ervaren. Als een deel zich gehoord en begrepen voelt door het Zelf, kan het tot rust komen. Vooral de kwetsbare delen, die pijn of verdriet dragen, kunnen door het Zelf stap voor stap de pijn verwerken. Dit gebeurt door compassievolle aandacht, begrip en veiligheid te geven.

Het resultaat: rust en balans van binnen

Als het Zelf weer de leiding krijgt, ontstaat er meer rust, helderheid en balans van binnen. Je leeft dan minder vanuit angst of overleving en meer vanuit vertrouwen en authenticiteit. Je delen dragen weer op een gezonde manier bij aan hoe je denkt, voelt en handelt.

Wat eerst veel spanning gaf, krijgt weer een gezonde vorm bijvoorbeeld:

• Je innerlijke criticus wordt een vriendelijke adviseur.
• Perfectionisme verandert in zorgvuldig en betrokken willen werken, zonder angst voor fouten.
• Pleasen wordt gewoon vriendelijk zijn, zonder dat je jezelf verliest.